Mapy źródeł i sieci komunikacji

Zasadniczym problemem w lokalizacji wiedzy niejawnej jest uzyskanie wiedzy o możliwym źródle wiedzy oraz reprezentacja wiedzy umożliwiająca jej przeglądanie i wyszukiwanie. Pożądana jest także możliwość automatycznego przetwarzania tej wiedzy. Ustalenie, skąd można uzyskać poszukiwaną w organizacji wiedzę, nie jest łatwe. Wiedza ta może się znajdować zarówno poza organizacją, jak i być dostępna w obrębie organizacji. Dotyczy to zwłaszcza źródeł wiedzy niejawnej, chociaż również wyszukiwanie wiedzy jawnej (ekspertyzy) nadal napotyka istotne problemy praktyczne.

Wygodnym narzędziem wizualizacji zlokalizowanych zasobów wiedzy niejawnej stały się mapy źródeł wiedzy niejawnej. Są one graficznym odwzorowaniem wzajemnych zależności między istniejącymi w organizacji aktywami intelektualnymi, źródłami ich pochodzenia oraz zastosowaniami. Mapa źródeł wiedzy pokazuje zasoby wiedzy dostępne w konkretnym zespole, w całej organizacji, a także jej otoczeniu. Narzędzie to pomaga określić, kto w wymienionych obszarach dysponuje wartościową wiedzą (potrzebną w konkretnej sytuacji problemowej). Mapa przedstawia zestaw osób, które mogą udostępnić poszukiwaną wiedzę. Przykład mapy źródeł wiedzy przedstawia rys. 1.


Mapa żródeł
Rysunek 1 Mapa źródeł wiedzy

Innym narzędziem wspomagającym lokalizację wiedzy niejawnej są sieci komunikacji. Sieć komunikacji tworzona jest na podstawie istniejących w każdej organizacji nieformalnych struktur i powiązań między jej członkami. Schemat takiej sieci można wzbogacić o dodatkowe informacje, np. nazwy działów, w których pracują, nazwy projektów, w które są zaangażowani, nazwy stanowisk itp. Przykład takiej sieci przedstawia rys. 2.


Sieć komunikacji
Rysunek 2 Przykładowa sieć komunikacji

Oprócz wymienionych można stosować także topograficzne mapy wiedzy. Służą one do lokalizacji osób mających określone umiejętności, a także do prezentacji poziomu ich wiedzy w konkretnej dziedzinie. Narzędzie to pozwala na szybsze określenie, kto i gdzie ma najodpowiedniejsze kwalifikacje do wykonania zadania. Podobne zastosowanie mają systemy informacji geograficznej (Geographical Information Systems – GIS), które mogą służyć do prezentacji geograficznego rozmieszczenia zasobów wiedzy. Przykładem takiej mapy jest multimedialna mapa województwa wzbogacona o informacje dotyczące rozmieszczenia punktów serwisowych i przedstawicieli handlowych.

Zawansowane technologicznie narzędzia do wykrywania możliwych źródeł wiedzy oraz tworzenia map wiedzy wykorzystują metody drążenia danych oraz techniki przedstawiania źródeł wiedzy (na potrzeby ludzi oraz zasobów informacyjnych) w kontekście zdefiniowanym przez ich powiązania. Powiązania (związki) są odkrywane za pomocą metod klastrowania, klasyfikacji i wizualizacji źródeł informacji.