Istota wizualizacji wiedzy

Pismo, druk, reprezentacja cyfrowa to reprezentacja wiedzy o świecie z wykorzystaniem form wizualnych (wizualny, czyli postrzegalny za pomocą wzroku), które łączy wykorzystanie sztucznego systemu znakowego, skonstruowanego przez ludzkość.

Jak stwierdza A. Morawińska „Od prehistorycznych rysunków naskalnych i sztuki australijskich aborygenów po zapis obrazów z elektronowego mikroskopu wizualizacja była sposobem ujmowania, rozumienia i przekazywania wiedzy. Dziś w dobie kultury wizualnej to, co nie jest obrazem w ogóle ma byt wątpliwy".

Z kolei, cytując twórców portalu www.draw.org.pl, wizualizację wiedzy można określić jako „desygnat wszystkich graficznych znaczeń, które mogą być użyte do konstruowania i transferu zmierzającego do kompleksowego i dogłębnego zrozumienia”. W procesie konstruowania graficznych znaczeń wykorzystywane są następujące metody:

  • kreowanie obrazu mentalnego (envisioning),
  • szkicowanie (sketching),
  •  realistyczne ilustrowanie (expressing),
  • tworzenie graficznych relacji (diagramming),
  • pozycjonowanie obiektów w strukturze (mapping),
  • tworzenie fizycznych obiektów (materializing),
  • interaktywna wizualizacja komputerowa (exploring).

Poza zwykłym transferem faktów wizualizacja wiedzy umożliwia także przekaz istoty rzeczy, doświadczeń, wartości, oczekiwań, perspektyw, opinii i przewidywań. W procesie wizualizacji wiedzy wyzwala się aktywność w przedstawianiu wiedzy i motywowaniu do operowania obrazem. Zatem, wizualizacja wiedzy pomaga w:

  • pokazywaniu samemu sobie co się wie,
  • zrozumieniu co inni wiedzą,
  • zobaczeniu jak znaleźć wiedzę,
  • nauczeniu się tego, co inni się nauczyli,
  • strukturalizowaniu swojego myślenia,
  • wstawianie w zespół zbiorowej mądrości.

Wizualizacja wiedzy odgrywa także ogromne znaczenie w komunikacji, w której przekaz komunikatu między nadawcą a odbiorcą następuje w formie wizualnej przy pomocy odpowiednich środków – tzw. mediów (np. prasy, książki, plakatu, telewizji, Internetu, prezentacji multimedialnej i innych). Komunikacja wizualna zasadniczo bazuje na takich elementach wyrazu jak: ilustracja, fotografia, typografia, infografika, film czy animacja. Za pomocą obrazu, popartego tekstem można skuteczniej oddziaływać na odbiorcę komunikatu.