Pojęcie języka

Język jest systemem znaków wraz ze zbiorem reguł określających ich użycie i łączenie, który służy do porozumiewania się między ludźmi. Jest to najbardziej intuicyjna i ogólna definicja pojęcia „język”. Jednakże język nie jest tylko narzędziem komunikowania się między ludźmi. Pojęcie to jest o wiele szersze i dotyczy również np. środków porozumiewania się z maszynami. Zatem wyróżnić można wiele rodzajów języków. Najbardziej powszechnym podziałem jest podział języków na naturalne oraz sztuczne (formalne).

Języki naturalne zostały wykształcone przez ludzi w wyniku ewolucji oraz przemian społecznych. Stanowią one środek porozumiewania się między nimi, przekazywania myśli, uczuć, opinii i wiedzy. Zatem językiem naturalnym nazwiemy uniwersalny system znaków konwencjonalnych (fonicznych) służących do porozumiewania się, charakteryzujący się udziałem gramatyki umożliwiającej tworzenie nowych konstrukcji. Wśród języków naturalnych wyróżnić można języki narodowe, regionalne, lokalne. Języki dzielone są również ze względu na ich funkcjonalność (np. języki żywe, martwe), a także ze względu na cel użycia (język potoczny, naukowy, urzędowy). Pojęcie języka jest ściśle powiązane z czynnościami mówienia oraz pisania. Obie czynności stanowią sposób wykorzystania i zastosowania znajomości języka naturalnego, a także formę przekazu treści. Rozróżniamy zatem język mówiony oraz powstały w jego następstwie język pisany.

Języki formalne również składają się ze zbioru symboli i reguł ich łączenia, jednakże w odróżnieniu od języków naturalnych tworzone są poprzez ludzi w sposób świadomy poprzez formalne zdefiniowane wszystkich reguł, według których należy je stosować. Języki formalne będąc pośrednikiem pomiędzy człowiekiem a maszyną (komputerem) służą do przeprowadzania komunikacji między nimi. Stanowią również formę przekazu instrukcji i treści. Języki formalne zapisywane są z użyciem symboli, liter i wyrazów w sposób bardzo precyzyjny, co umożliwia ich automatyczne przetwarzanie przez maszynę. Przykładami takich języków są języki programowania (np. Java, C#, PHP), języki opisu (np. HTML, XML), jak również notacja matematyczno-logiczna lub chemiczna.

W powyższych definicjach język został zdefiniowany jako system służący do komunikowania się zarówno ludzi między sobą, jak i ludzi z maszynami. Komunikowanie się jest procesem porozumiewania się, w wyniku którego przekazywane zostają dane, informacje, a także wiedza. W kontekście zarządzania wiedzą komunikacja stanowi bardzo ważny element przy rozpowszechnianiu i rozwoju wiedzy.

Proces komunikowania się zazwyczaj kojarzony jest z porozumiewaniem się za pomocą słów (komunikacja werbalna), a także postaw i gestów (komunikacja niewerbalna). Jednakże na komunikację niewerbalną składa się również przekaz w formie pisemnej (zarówno poprzez język naturalny, jak i symbole znaki) oraz wizualnej. Rozwój technologii informacyjnych powoduje powstawanie coraz to nowych form komunikowania się. Obecnie narzędzie komunikacji przede wszystkim stanowi Internet, który to wykorzystywany jest zarówno do komunikowania się jednostek (komunikacja interpersonalna), jak i komunikacji masowej np. poprzez tworzenie stron internetowych organizacji, umieszczanie reklam w Internecie, tworzenie aplikacji internetowych. Dzięki rozwojowi technologii informacyjnych proces komunikacji człowieka z maszyną przestaje być procesem jedynie niewerbalnym, czego przykładem może być głosowe wydawanie przez człowieka prostych instrukcji (np. głosowe sterowanie telefonem). Ponadto komunikacja werbalna może być stosowana po stronie maszyny, co wykorzystywane jest przy tworzeniu wirtualnych rozmówców odpowiadających werbalnie za pomocą języka naturalnego.